माउस Mouse भनेको हेर्दा मुसा जस्तो देखिने कम्प्युटर को CPU मा तारले जोडिएको कम्प्युटर को एउटा हार्डवायर पुर्जा हो । जसको अर्थ नेपालीमा मुसा भन्ने हुन्छ । कम्प्युटरलाई निर्देशनहरु दिन र कर्सर चलाउन प्रयोग गरिने गरिने एक साधन हो।माउस को पुछार बाट एक तार निस्किएको हुन्छ यस तार लाई CPU कम्प्युटर मा जडान गरिएको हुन्छ जुन तार लाई र यसको पुरै भाग लाई एकै चोटी हेर्दा मुसा र यसको पुछार जस्तो देखिने भएकोले यस को नाम माउस अर्थात मुसा रहेको हो । यसमा एक देखि छ वटा सम्म बटनहरु हुन्छन ।धेरै माउस हरुमा चक्राकार पाङ्ग्रा पनि हुन्छन । माऊसको मदतले कम्प्युटरमा भएका बटन हरु थिच्न सकिन्छ । यसलाई टिभी को रिमोट कन्ट्रोल संग दाज्न सकिन्छ । माऊसमा दाया र बाया दुई वटा बटन हुन्छन । जसलाई right click दया खिच्ने र lift click बाया खिच्ने हुन्छ ।एउटालाई प्राथमिक (मुख्य) र अर्कोलाई सहायक बनाउन सकिन्छ । आफु दाहिने वा देब्रे हात चलाउने व्यक्ति हो तेस्को आधारमा माउसलाई मिलाउन सकिन्छ । आजकालको नयाँ माऊसको बिचमा पाग्रा ( wheel ) पनि हुन्छ । त्यो घुमौदा कम्प्युटर मा देखिने पाना तल माथि चलाउन ( स्क्रोल् )सकिन्छ ।अनि अन्य copy र paste को कम नि यसले गर्दछ ।यस को सबभन्दा पहिले आविष्कार डगलस एजलबार्ट ले गरेका थिए ।यस माउस बाट संचलित पहिलो कम्प्युटर जरेक्स अल्टो हो ।
एक माउस समयमा Stanford University प्रायोजित थिंक ट्यांक थियो जो स्टैनफोर्ड अनुसन्धान संस्थान , मा काम गर्ने जीरक्सा PARC , काम गर्दागर्दै 1963 मा डगलस Engelbart द्वारा आविष्कार भएको थियो कि एक हार्डवेयर आगत यन्त्र छ । तस्वीर एक Microsoft IntelliMouse को छ र एक कम्प्यूटर माउस जस्तै लाग्न सक्छ को एक उदाहरण हो ।
मुसा एक व्यक्ति एक ग्राफिकल प्रयोगकर्ता इन्टरफेस ( GUI ) मा एक सूचक नियन्त्रण र यस्तो प्रतिमा , फाइल , र फोल्डर्स स्क्रिनमा वस्तुहरु हेरफेर गर्न अनुमति दिन्छ । एक माउस प्रयोग गरेर प्रयोगकर्ता यस्तो एमएस -DOS रूपमा एक पाठ आधारित आदेश लाइन वातावरण प्रयोग जस्तै , आज्ञाहरू सम्झना छैन । उदाहरणका लागि , MS-DOS मा एक प्रयोगकर्ता एक फोल्डर सम्म र फाइलहरू हेर्नको लागि सीडी आदेश र Dir आदेश थाहा हुनेछ । तर , Windows मा प्रयोगकर्ता मात्र डबल क्लिक सबै फाइलहरू हेर्नको लागि फोल्डर मा छ ।
माउस मूल एक प्रदर्शन प्रणाली को लागि एक XY स्थिति संकेतक भनिन्थ्यो । जीरक्सा पछि 1973 मा आफ्नो क्रान्तिकारी Alto कम्प्युटर प्रणाली को लागि माउस लागू । तर , किनभने Alto गर्नुपर्छ दुर्भाग्यपूर्ण सफलता को , यो पहिलो व्यापक एप्पल लिसा कम्प्युटर मा प्रयोग भएको थियो । आज , एक इशारा यन्त्र लगभग हरेक कम्प्यूटर मा पाइन्छ ।
कसरी म एक माउस प्रयोग गर्नुहुन्छ?
Move - आफ्नो अधिकार वा बायाँ हात तान्ने माउस माथि, तल , बायाँ , वा पर्दामा माउस सूचक सार्न सही प्रयोग । तपाईं आफ्नो माउस पैड को किनारा पुग्न भने , माउस लेने र विपरीत पक्ष यो कदम र त्यसपछि तपाईं माउस सूचक सार्न चाहनुहुन्छ दिशा मा माउस तानेर जारी ।
चयन - आफ्नो माउस सूचक तपाईंको स्क्रीन मा एक वस्तु को माथि छ जब ( जस्तै एउटा प्रतिमा ) एक पटक वस्तु हाइलाइट गर्न माउस बायाँ बटन क्लिक गर्नुहोस्। पाठ चयन गर्न चाहनुहुन्छ भने , तपाईं बायाँ माउस बटन तान्नुहोस् तल पकड जारी गर्दा त्यसपछि चयन र गर्न चाहेको पाठ को अन्त मा बाँया बटन क्लिक गर्नुहोस्।
खुला - प्रतिमा , कार्यक्रम वा कागजात खोल्न दुई पल्ट चाँडै बायाँ माउस बटन ( डबल क्लिक) गर्नुहो्स्।
गुण Viewing - आफ्नो बायाँ माउस बटनको वस्तु वा पाठ चयन गर्नुहोस् र त्यसपछि गुण हेर्नको लागि आफ्नो दायाँ माउस बटन ( दायाँ क्लिक) संग क्लिक कम्प्युटर मा केहि पनि को गुण हेर्नको लागि । तपाईं पाठ को गुण हेर्नको भने तपाईं यस्तो कटौती , प्रतिलिपि , र पेस्ट रूप विकल्प संग एक मेनु दिइएको हुनुहुनेछ।
कम्प्युटर चूहों को प्रकार
ताररहित ( वायरलेस )
Footmouse
IntelliMouse ( चक्का माउस )
जे माउस
जोस्टिक
मेकानिकल
अप्टिकल
Touchpad ( Glidepoint )
ट्र्याकबल
TrackPoint
कम्प्युटर माउस पोर्ट
ब्लुटुथ
इन्फ्रारेड
पुनश्च / 2 पोर्ट
क्रमिकपोर्ट
USB
माउस सम्बन्धित पृष्ठ
जब र जो पहिलो कम्प्यूटर माउस आविष्कार ?
कम्प्युटर माउस निर्माताहरु ।
कम्प्युटर माउस मदत र समर्थन ।
कम्प्युटर माउस र अन्य हार्डवेयर सुझावहरु ।
